İÇ TİCARET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Perakende Ticaret

Perakende sektörü, büyüklüğü itibarıyla Ülkemiz açısından çok önemli bir sektördür. Sektörün önemini TÜİK tarafından hazırlanan sayısal veriler net olarak ortaya koymaktadır. Ülkemizde toplamda 2,7 milyon işletme bulunmakta olup, bu işletmelerin 705 bini perakende sektöründe faaliyet göstermektedir. Sektörde 1,8 milyon insanımız çalışmaktadır ki bu sayı yaklaşık 13,5 milyonluk çalışan sayımızın %13’üne tekabül etmektedir. Sektörde oluşan ciro 441 milyar TL tutarındadır ve bu ciro tüm sektörlerde oluşturduğumuz 3,5 trilyon TL tutarındaki cironun yine %13’üne tekabül etmektedir. Sektörün önemini anlatan bir başka veri de onun gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) içindeki payıdır. Perakende ticaret hizmetlerinin yaklaşık 2 trilyon TL tutarındaki GSYH’miz içindeki payı 227 milyar TL ile %12 düzeyindedir. Bu büyüme performansı, perakende ticaret sektörünün ülkemiz ekonomisi açısından ne kadar önemli bir alan teşkil ettiğini de göstermektedir.
TÜİK tarafından tablolaştırılan perakende sektörüne ait ciro ve girişim sayısı verileri için tıklayınız.
(47 kodu NACE Rev. 2 – Altılı Ekonomik Faaliyet Sınıflamasına göre perakende sektörünü ifade etmektedir.)

Sektörün büyüme performansı bir yandan ülke ekonomisinin büyümesine katkı sağlarken; bir yandan da muhtelif ekonomik, sosyal ve çevresel sorunlar doğurmuştur. Bu gelişmeler, perakende sektörüne yönelik hassasiyeti artırmış ve sektörün değişim-dönüşüm sürecinin ülke ekonomisine katkısını artırırken sorunları ortadan kaldıran yönlendirici ve destekleyici bir düzenleme gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Hatta bu gereksinim kamuya ait politika dokümanlarında da kendine yer bulmuştur.
10. Kalkınma Planında yer alan perakende sektöründe düzenleme gereksinimine ilişkin açıklamalar için tıklayınız.
2016 Yılı Programında yer alan perakende sektörüne ilişkin açıklamalar için tıklayınız.

Bu çerçevede, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile perakende ticarete yönelik düzenlemeler yapılması ve uygulanmasının sağlanması, perakende ticaretin gelişmesine ve yaygınlaşmasına yönelik çalışmalar yapılması, bu konuda mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması görevleri Genel Müdürlüğümüze verilmiştir.
Bu çerçevede gerçekleştirilen çalışmalar sonucu, perakende işletmelerin açılış ve faaliyete geçiş işlemlerinin kolaylaştırılması, perakende ticaretin serbest piyasa ortamında etkin ve sürdürülebilir rekabet şartlarına göre yapılması, tüketicinin korunması, perakende işletmelerin dengeli bir şekilde büyüme ve gelişmesinin sağlanması ve perakende işletmelerin faaliyetleri ile bunların birbirleri, üretici ve tedarikçilerle ilişkilerinin düzenlenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından hazırlanan 14/01/2015 tarihli ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun 29/01/2015 tarihli ve 29251 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna ulaşmak için tıklayınız.

Kanunun uygulamasına ilişkin olarak perakende ticaret ile ilgili farklı alanlarda birçok ikincil düzenleme ile sektörün hukuki altyapısının oluşturulmasına yönelik çalışmalarımız devam etmektedir. Bu kapsamda, alışveriş merkezlerinin nitelikleri ile açılış, faaliyet ve denetimlerine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik 26/02/2016 tarihli ve 29636 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik ile alışveriş merkezlerinin nitelikleri detaylandırılarak bu yapıların projelendirilmesi ve ruhsatlandırılmasına ilişkin kurallar belirlenmiştir.
Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmeliğe ulaşmak için tıklayınız.

Buna ilaveten, Kanun uyarınca, perakende sektöründe karşılıklı bilgi ve görüş alışverişinde bulunmak ve sektöre yönelik politika oluşturulmasına katkı sağlamak amacıyla, Bakanlığımız koordinatörlüğünde hayata geçirilecek Perakendeciler Konseyinin oluşumu, organları, görevleri ile çalışma usul ve esaslarının düzenlendiği Perakendeciler Konseyi Yönetmeliği 19/07/2016 tarihli ve 29775 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Perakende sektöründe yaşanan sorunları ve bu sorunlarla ilgili kamuoyu beklentilerini tespit etmek, alınacak önlemleri belirlemek ve bunlara ilişkin görüş ve önerilerini ilgili kurum ve kuruluşlara bildirmek gibi önemli görevleri ifa edecek olan Perakendeciler Konseyi ile sektör temsilcilerine de önemli bir imkân sunulmuş olacaktır.
Perakendeciler Konseyi Yönetmeliğine ulaşmak için tıklayınız.

Kanun kapsamında son olarak; perakendeciler ile üretici ve tedarikçiler arasındaki ticari ilişkilerden kaynaklanan prim ve bedel talepleri ile ödeme sürelerini, mağaza markalı ürünlerin perakende işletmelerde satılmasını, kampanyalı satışlar ile sürekli indirimli satışları, perakende işletmelerde yöresel ürünlere raf tahsisi yapılmasını ve perakende işletmelerin açılış kapanış saatleri hususlarını düzenleyen Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik 06/08/2016 tarihli ve 29793 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmeliğe ulaşmak içik tıklayınız.

Bakanlığımız gerek 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve gerekse devam eden ikincil mevzuat çalışmaları ile perakende ticaretin hukuki alt yapısının oluşturulmasına yönelik büyük bir çaba sarf etmektedir. Perakende sektörüne yönelik devam eden çalışmalarımızın tamamlanması ile sektördeki kuralsızlığa son verilmesi amaçlanmakta ve sektör aktörleri arasında var olan haksız rekabete neden olan tüm olumsuz koşullarında da bertaraf edilmesi sağlanmak istenmektedir.